Zimering (simmering, uszczelka wargowa, pierścień uszczelniający, uszczelnienie promieniowe) to dynamiczne uszczelnienie wału wywodzące swoją nazwę od inżyniera Waltera Simmera, który w 1937 roku w firmie Freudenberg opatentował pierwsze gumowo-metalowe uszczelnienie wałowe. Dziś Simmerring® jest zastrzeżonym znakiem towarowym Freudenberg Sealing Technologies, a potoczna nazwa „simmering” obejmuje wszystkie promieniowe uszczelnienia wałowe niezależnie od producenta. Globalni liderzy produkcji to Corteco (Freudenberg), SKF, NOK, Trelleborg i Seal Power.
Producenci i oznaczenia fabryczne
Corteco (Freudenberg) stosuje własny system oznaczeń. Typ BA/SC – płaszcz elastomerowy, jednowargowy. Typ BASL/TC – najpopularniejszy, płaszcz elastomerowy z wargą przeciwpyłową SL. Typ B1/SB – zewnętrzna powierzchnia metalowa, duże siły wypychające. Typ BAB/TCV – ciśnieniowy, bardzo wąskie miejsca. Typ KASSETTE – kasetowy dla ekstremalnego zabrudzenia: właściwy simmering z przeciwbieżnią metalową w jednej obudowie montowanej stale zarówno w gnieździe jak i na osi.
SKF oznacza simmeringi kodem: HMS5 (standard z FKM), HMSA10 (z wargą pyłową), CRW (ciśnieniowy). NOK (japoński standard OEM) stosuje kody: AB, TC, TB. Przy wymianie OEM na aftermarket kluczowe jest zachowanie wymiaru d×D×b i typu wargi – różne oznaczenia fabryczne mogą opisywać identyczną geometrię.
Typy uszczelnień wg Corteco
| Corteco | ISO | Budowa | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| BA / SC | R | Płaszcz guma, jednowargowy | Obudowy lekkie, dzielone |
| BASL / TC | RS | Płaszcz guma + warga pyłowa | Motoryzacja, maszyny |
| B1 / SB | M | Obudowa metalowa | Duże siły wypchnięcia |
| B1BASL | MS | Obudowa metal + warga pyłowa | Przemysł ciężki |
| DRW | – | Dwukierunkowy | Zmiana kierunku obrotu |
| KASSETTE | – | Kasetowy z przeciwbieżnią | Maszyny rolnicze, budowlane |
Materiały wg Corteco – zakresy pracy
NBR (-30°C do +100°C) – standard dla olejów mineralnych, paliw i smarów. Najniższy koszt, największa dostępność. FPM (-20°C do +200°C, chwilowo +230°C) – oleje syntetyczne, płyny hydrauliczne HFC, odporność na UV i ozon. Silikon (-60°C do +200°C) – alkohole i woda do +100°C, lecz niska odporność na ścieranie. ACM (-25°C do +150°C) – guma poliakrylowa, skrzynie biegów ATF. PTFE (-200°C do +260°C) – zakres temperatur największy ze wszystkich, odporność na każde medium przemysłowe.
Przechowywanie i trwałość składnikowa
Simmeringi z NBR i FKM przechowuje się w ciemności w temperaturze 5-25°C, z dala od źródeł ozonu (silniki elektryczne, spawarki). Wilgotność względna maksymalnie 65%. Trwałość składnikowa NBR – 5 lat od daty produkcji oznaczonej na opakowaniu (kwartał/rok). FKM i PTFE – 10 lat bez utraty właściwości. Simmeringu nie wolno składować w pobliżu PVC, który emituje plazmizatory degradujące elastomery.
Odkształcony simmering (spłaszczona warga po wieloletnim składowaniu) należy przed montażem moczyć w oleju roboczym przez 30 minut w temperaturze 60°C – przywraca elastyczność wargi bez uszkodzenia sprężyny garter.
Montaż krok po kroku
- Sprawdź wał – Ra = 0,2-0,8 µm, twardość 55 HRC, brak podłużnych rys po toczeniu
- Sprawdź gniazdo – Ra ≤ 3,2 µm (metal) lub 6,3 µm (elastomer), tolerancja H8
- Smaruj wargę i wał – olejem roboczym, nigdy silikonem ani smarem stałym
- Zdejmij wkładkę plastikową PTFE – dopiero po nałożeniu simmeringu na wał
- Wciskaj trzpieniem równoległym do osi – nacisk na obudowę, nie na wargę
- Dociskaj do oporu lub 0,1-0,3 mm poniżej – pogłębienie zapobiega korozji na granicy gniazdo/obudowa
FAQ
Czym różni się Simmerring® od simmeringu?
Simmerring® to zastrzeżony znak towarowy Freudenberg/Corteco. Simmering to potoczna nazwa wszystkich promieniowych uszczelnień wałowych niezależnie od producenta (SKF, NOK, Trelleborg).
Jak długo można przechowywać simmering NBR?
5 lat od daty produkcji w 5-25°C, z dala od ozonu i PVC. FKM i PTFE zachowują właściwości przez 10 lat.
Co oznacza kod DRW na simmmeringu?
Simmering dwukierunkowy – pracuje poprawnie przy obu kierunkach obrotu wału bez konieczności doboru lewej lub prawej helisy wargi.
Kiedy stosować simmering kasetowy KASSETTE?
W maszynach rolniczych i budowlanych pracujących w błocie, pyle i wodzie – kasetowy integruje właściwy simmering z metalową przeciwbieżnią w jednej obudowie montowanej stale na wale i w gnieździe.
